O

Oax.
Oaxaca - skrót stosowany np. w wykazie nasion ze stanowisk naturalnych

Oaxaca
st. w płd Meksyku nad O.Spokojnym, w g. Sierra Madre Płd.

Obcopylność
(allogamia) właściwość roślin polegająca na zapylaniu znamion słupka jednego kwiatu pyłkiem pochodzącym z kwiatu innego osobnika tego samego gatunku

Obcosiewność
(allochoria) sposoby rozsiewania roślin oparte na siłach pochodzących spoza rośliny, przy udziale: wiatru (anemosporia), wody (hydrochoria), sił grawitacji (barochoria), zwierząt (zoochoria), człowieka (antropochoria) itp.

Obielmo
(perysperm) tkanka spichrzowa nasion otaczająca bielmo (endosperm) w nasionach roślin okrytonasiennych, niekiedy jest w nasionach jedyną tkanką spichrzową (u kaktusów często wcale nie występuje)

Obupłciowe kwiaty
(Hermaphroditae) posiadające organy płciowe męskie (pręciki) i żeńskie (słupek, słupki) w tym samym kwiecie

Ochrona gatunkowa roślin
p. CITIES

Octaploid
organizm roślinny lub zwierzęcy zawierający 8 zespołów chromosomów (genomów) - 88 chromosomy, np. Opuntia ficus-indica, Opuntia pinkavae

Odmiana
(varietas, var., v.) najniższa jednostka w systematyce organizmów, tłumaczy różnice morfologiczne, na ogół drugorzędne, między różnymi populacjami tego samego gatunku; różnice te muszą być dziedziczne (wyższy ranga niż forma, niższa niż podgatunek) p. sytematyka roślin

Odmiana typowa
(p. typ) to typowa roślina danego gatunku (podgatunku) np. Opuntia phaeacantha v. phaeacantha, oznacza odmianę typową dla gatunku O.phaeacantha i oznacza jednocześnie, że istnieją inne odmiany tego gatunku (arizonica, camanchica, laevis itd.). Nazwa Opuntia phaeacantha odnosi się wtedy do całego gatunek wraz z odmianami, chociaż potocznie kojarzona jest tylko z odmianą typową.

Dawno temu dla odmiany typowej stosowano też określenie łacińskie (typicus - typowy)
np. Lophophora williamsii v typica, Echinocactus gibbosus v. typicus

Odmiana uprawna
(kultywar, cultivar, c.v.) najniższy rangą takson roślinny, mofrologicznie wyrównana populacja roślin o podobnych właściwościach uzyskana w wyniku hodowli (selekcja, krzyżowanie). Często rośliny takie nie mają zdolności generatywnego przekazywania swych cech i do uprawy bywają wprowadzane przez rozmnażanie wegetatywne. Cechy muszą odpowiadać uznanym standardom, p. ICNCP

Okaz zielnikowy
p. typ

Okienko
(mikropyle, micropyle) mały otwór między osłonkami zalążka roślin okrytonasiennych przez który łagiewka pyłkowa z zapładniającymi wrasta do wnętrza zalążka, okienko jest widoczne na łupinie dojrzałego nasienia, w początkach kiełkowania przez okienko dostaje się do wnętrz nasienia woda

Oklahoma
stan w środkowej części USA, powierzchnia głównie wyżynna

Okolnica
(perycykl), warstwa komórek miękiszowych między śródskórnią a tkankami przewodzącymi korzenia (łodygi), zewnętrzna warstwa walca osiowego

Okółek
koliste ustawienie na jednym poziomie bocznych organów roślin - kwiatów, liści, gałęzi itp.

Okółek gardzielowy
(hymen) charakterystyczna budowa kwiatów, w których nitki pręcików układają się wokół gardzieli (wyst. u rodzaju Lobivia)

Okrytozalążkowe (okrytonasienne)
(Angiospermae, ob. Magnoliphytina) podgromada roślin nasiennych, w których zalążki zamknięte są przez owocolistki w zalążni słupka i po zapłodnieniu przekształcają się w nasiona, a zalążnia przekształca się w owoc; dzielą się na dwie klasy: dwuliścienne i jednoliścienne

Oktaploid
p. octaploid

Okwiat
(peryanth) zewnętrzne płonne elementy kwiatu, nie biorące bezpośredniego udziału w rozmnażaniu, występujące w kwiatach roślin okrytonasiennych; rozróżniamy okwiat niezróżnicowany (o.pojedynczy) zbudowany z kielicha i korony oraz okwiat niezróżnicowany (o.podwójny), zbudowany działek kielicha ułożonych w jednym okółku,
p. także kwiaty kaktusów

Ontogenetyczny rozwój
rozwój osobniczy, stopniowy rozwój organizmu obejmujący wszystkie zmiany zachodzące w nim od chwili powstania aż do śmierci (powstanie zygoty, nasienia, kiełkowanie, rozwój wegetatywny, generatywny i starzenie się)

Onzuka Rampo
wyhodowana przez japończyków forma Astrophytum myriostigma wyróżniająca się gęstymi i dużymi kłaczkami

Oparzenia
zmiany powstające na skutek zbyt silnego nasłonecznienia (nieprzygotowanych roślin - np. wiosną), pędy początkowo czerwienieją, później pokrywają się białawymi, zapadniętymi, szeroko rozlanymi plamami

op.cit., op.c.
skróty od opere citato (w cytowanym dziele) - stosujemy gdy powołujemy się na wcześniej cytowany dzieło (artykuł, książkę)

Opis botaniczny
opis wykonywany jest po łacinie zgodnie z ustalonymi zasadami (Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej), opis botaniczny nowego taksony powinien wyliczać różnice pomiędzy nim a roślinami podobnymi już opisanymi, do opisu powinny być dołączone rysunki uwydatniające szczegóły budowy roślin (w przypadku kaktusów np. obejmuje następujące części: korpus, areole, ciernie, dokładny opis kwiatu, owoce, nasiona, występowanie, miejsce przechowywania holotypu i inne - np. cefalium). Aby nazwa była ważna żadnego z istotnych elementów opisu nie można pominąć., p. także typ

Oregon
stan w płn.-zach. części USA nad Oceanem Spokojnym, powierzchnia wyżynna i górzysta

Organelle komórkowe
struktury cytoplazmatyczne komórek roślinnych i zwierzęcych związane z określonymi funkcjami, np. jądro komorkowe, mitochondria, plastydy, wakuola, rybosomy itp.

Ornitochoria
jeden z typów zwierzęcosiewności polegający na rozsiewaniu owoców i nasion przez ptaki, bezpośrednio - gdy przenoszą je na powierzchni piór lub przez zjadanie owoców i wydalanie nie strawionych nasion z kałem

Ornitogamia
jeden z typów zwierzęcopylności, zapylanie kwiatów za pośrednictwem ptaków (np. kolibrów - Amazilla cinnamomea) w Cactaceae spotykane np. w rodz.: Aporocactus, Cleistocactus, Denmoza, Lobivia, Loxanthocereus, Matucana, Nopalea

Ort. cons.
skrót od orthographia conservanda - pisownia która ma być zachowana z pominięciem zasady pierwszeństwa

Oruro
dept. w zach. Boliwii, położony na płaskowyżu pomiędzy wsch. i zach. pasmem Andów

Osadka
(chalaza) podstawa zalążka na której osadzone są pozostałe jego części osłonka zalążka i ośrodek zalążka

Osłonka zalążka
(integument) zewnętrzna część zalążka, okrywająca ośrodek zalążka, podczas dojrzewania nasienia przekształca się w łupinę nasienną

Osmofory
gruczołki wydzielające substancje zapachowe

Osnówka
(aryllus) tkanka mięsista (zazwyczaj barwna) okrywająca częściowo lub całkowicie łupinę nasienną nasion niektórych roślin

Osobniczy rozwój
p. ontogenetyczny rozwój

Ośrodek zalążka
(nucellus) wewnętrzna część zalążka

Ovalium (ovalum)
p. zalążek nasienia

Ovarium
zalążnia

Owadobójcze środki
p. środki owadobójcze

Owadopylność
(entomogamia) przenoszenie pyłku na znamię słupka za pośrednictwem owadów (jest to najczęściej spotykany sposób zapylania)

Owoc
organ roślin okrytonasiennych, powstający najczęściej z zalążni słupka kwiatowego (czasami także z płonnych elementów kwiatu zrastających się z zalążnią), osłaniający nasiona i ułatwiający ich rozsiewanie. Składa się z owocni i nasion umieszczonych w jednej lub kilku komorach nasiennych

Owoce kaktusów
są to zwykle jagody różnego kształtu, koloru i wielkości, nagie, pokryte cierniami, łuskami lub owłosione, po dojrzeniu zamknięte lub rozpadające się, zasychające lub rozpływające się. Niekiedy tworzą się wewnątrz pędów i dopiero po dojrzeniu wydostają się na zewnątrz (Mammillaria, Melocactus i inne)

Owoce jadalne kaktusów
owoce zbierane z dziko rosnących roślin lub plantacji hodowlanych następujących roślin: Opuntia ficus-indica, O.amyclaea, O.streptacantha, O.megacantha, O.inermis, Stenocactus griseus, S.queretaronis, S.griseus, S.stellatus, Carnegia gigantea, Escontria chiotilla, Myrtillocactus geometrizans, Pachycereus pringlii, P.pecten-aboriginum, Selenicereus megalanthus, Hylocereus undatus; nazwy miejscowe tych owoców to: tuna, pitaya (pitahaya), jiotilla (geotilla), garambullo, cardon

Owocnia
(perykarp) ściana owocu, sucha lub mięsista zewnętrzna część owocu roślin powstała ze ścianek zalążni słupka kwiatowego (owocnia właściwa) lub rozwijająca się z płonnych elementów kwiatu (owocnia rzekoma)

Owocolistki
(carpellae) u roślin okrytonasiennych, części składowe słupka kwiatowego, które zrośnięte ze sobą brzegami, tworzą komorę zalążni w której osadzone są zalążki